Inleiding tot het marxisme

Inhoud

Voorwoord

I. Klassenongelijkheid en klassenstrijd doorheen de geschiedenis

De sociale ongelijkheid in de hedendaagse kapitalistische samenleving

De sociale ongelijkheid in de vroegere samenlevingen

Sociale ongelijkheid en klassenongelijkheid

De sociale gelijkheid in de prehistorie

De opstand tegen de sociale ongelijkheid doorheen de geschiedenis

De klassenstrijd doorheen de geschiedenis

II. De economische oorzaken van de maatschappelijke ongelijkheid

De primitieve gemeenschappen gebaseerd op collectieve armoede

De neolithische revolutie

Noodzakelijk product en maatschappelijk meerproduct

Productie en accumulatie

Waarom alle egalitaristische revoluties in het verleden mislukt zijn

De oude bezittende klasse, rem op de economische ontwikkeling

De vrouwenonderdrukking, eerste veralgemeende vorm van sociale ongelijkheid

III. De staat, een instrument van klassenheerschappij

De sociale arbeidsdeling en het ontstaan van de staat

De staat in dienst van de heersende klassen

Gewelddadige dwang en ideologische ‘integratie’

Heersende en revolutionaire ideologieën

Sociale en politieke revoluties

Het bijzondere van de burgerlijke staat

IV. Van de kleine warenproductle naar de kapitalistische productiewijze

Productie voor de behoeftenbevrediging en productie voor de ruil

De kleine warenproductie

De waardewet

De verschijning van het kapitaal

Van kapitaal tot kapitalisme

Wat is meerwaarde ?

De voorwaarden voor het ontstaan van het moderne kapitalisme

V. De kapitalistische economie

De specifieke kenmerken van de kapitalistische economie

De werking van de kapitalistische economie

De evolutie van de lonen

De ontwikkelingswetten van het kapitalisme

De tegenstellingen die eigen zijn aan de kapitalistische productiewijze

De periodieke overproductiecrisissen

Eenmaking en verbrokkeling van het proletariaat

VI. Het monopoliekapitalisme

Van de vrije concurrentie naar afspraken tussen de kapitalisten

Concentratie in het bankwezen en het financiekapitaal

Monopoliekapitalisme en kapitalisme van de vrije concurrentie

De export van kapitaal

Imperialistische en afhankelijke landen

Het laatkapitalisme

VII. Het imperialistische wereldsysteem

De kapitalistische industrialisering en de wet van de ongelijkmatige en gecombineerde ontwikkeling

De uitbuiting van de semi-koloniale en koloniale landen door het imperialistische kapitaal

Het ‘klassen-blok’ dat aan de macht is in de half-koloniale landen

De nationale bevrijdingsbeweging

Het neokolonialisme

VIII. De oorsprong van de moderne arbeidersbeweging

De elementaire klassenstrijd van het proletariaat

Elementair klassenbewustzijn

Het utopisch socialisme

Het Communistisch Manifest — de marxistische theorie

De eerste Internationale

Verschillende organisatievormen van de arbeidersbeweging

De Commune van Parijs

IX. Hervormingen en revolutie

Evolutie en revolutie doorheen de geschiedenis

Evolutie en revolutie in het hedendaagse kapitalisme

De evolutie van de hedendaagse arbeidersbeweging

Het reformistische opportunisme

De noodzaak van een voorhoedepartij

De revolutionairen en de strijd voor de hervormingen

X. Burgerlijke en proletarische democratie

Economische en politieke vrijheid

De burgelijke staat in dienst van het kapitaal

Parlement en burgerlijk-democratische vrijheden

De grenzen van de burgerlijk-democratische vrijheden

Repressie en burgerij

Het fascisme en de manier om het de pas af te snijden

De proletarische democratie

XI. De eerste imperialistische oorlog en de Russische revolutie

De internationale arbeidersbeweging en de imperialistische oorlog

De imperialistische oorlog loopt uit op de revolutionaire crisis

De Februari-revolutie

De theorie van de permanente revolutie

De Oktoberrevolutie

De vernietiging van de kapitalisme in Rusland

XII. Het stalinisme

De mislukking van de revolutionaire opgang van 1918-1923 in Europa

De opkomst van de Sovjetbureaucratie

Aard van de bureaucratie, aard van de Sovjet-Unie

Wat is het stalinisme?

De crisis van het stalinisme

De economische hervormingen

Het maoïsme

XIII. Van de dagelijkse massastrijd naar de socialistische wereldrevolutie

De overwinningsvoorwaarden van de socialistische revolutie

De opbouw van de IVe Internationale

Onmiddelijke eisen en overgangseisen

De drie sectoren van de wereldrevolutie vandaag

Arbeidersdemocratie, zelforganisatie van de massa’s en socialistische revolutie

XIV. De verovering van de massa’s door de revolutionairen

De politieke differentiatie binnen het proletariaat

Het arbeiderseenheidsfront tegen de klassevijand

De offensieve dynamiek van de front ‘klasse tegen klasse’

Arbeiderseenheidsfront en volksfront

Politieke klassenonafhankelijkheid en eenheidsorganisatie van de klasse

Klassenonafhankelijkheid en bondgenootschappen tussen de klassen

De emancipatiebeweging van de vrouwen en de onderdrukte nationale minderheden in de ontplooiing van de antikapitalistische strijd

XV. De klassenloze samenleving

Ons socialistisch doel

De economische en maatschappelijke voorwaarden om dit doel te bereiken

Politieke, ideologische, psychologische en culturele voorwaarden om dit doel te bereiken

De etappen van de klassenloze samenleving

XVI. Het dialectisch materialisme

De universele beweging

De dialectiek, logica van de beweging

Dialectiek en formele logica

De beweging, functie van de tegenstelling

Enkele bijkomende problemen in verband met de dialectiek van de kennis

De beweging, functie van de totaliteit — het abstracte en het concrete

Theorie en praktijk

XVII. Het historisch materialisme

Productie en menselijke communicatie

Maatschappelijke basis en bovenbouw

Materiële en geestelijke productie

Productiekrachten, maatschappelijke productieverhoudingen en productiewijzen

Historisch determinisme en revolutionaire praktijk

Vervreemding en ontvoogding

Voorwoord